تاثیر قهوه و چای در پیشگیری از دمانس
بر اساس مقالهای که اخیر در مجله پزشکی جاما فوریه ۲۰۲۶ به چاپ رسیده است چای و قهوه کافئیندار اثر محافظتی در مقابل بروز زوال عقل (دمانس) داشتهاند.
این مطالعه که بر روی ۱۳۱,۸۲۱ شرکتکننده با دوره پیگیری طولانیمدت تا ۴۳ سال انجام شده، به بررسی ارتباط بین مصرف قهوه و چای با خطر زوال عقل (دمانس) و عملکرد شناختی پرداخته است.
خلاصهای از مهمترین نتایج این تحقیق به شرح زیر است:
کاهش خطر زوال عقل: مصرف بیشتر قهوه کافئیندار بهطور قابلتوجهی با کاهش خطر ابتلا به زوال عقل مرتبط است. همچنین، مصرف بیشتر چای نیز با کاهش خطر زوال عقل همراه بوده است.
بیاثری قهوه بدون کافئین: برخلاف نوع کافئیندار، مصرف قهوه بدون کافئین ارتباط معناداری با کاهش خطر زوال عقل یا بهبود عملکرد شناختی نشان نداد.
بهبود عملکرد شناختی: مصرف قهوه کافئیندار و چای با کاهش افت شناختی ذهنی و همچنین نمرات بهتر در آزمونهای عینی عملکرد شناختی (مانند حافظه کلامی و توجه) مرتبط بود.
میزان مصرف بهینه: بیشترین اثر محافظتی در مصرف متوسط مشاهده شد. تحلیلها نشان داد که مصرف حدود ۲ تا ۳ فنجان قهوه کافئیندار در روز یا ۱ تا ۲ فنجان چای در روز با کمترین میزان خطر زوال عقل همراه است و مصرف مقادیر بسیار بیشتر، لزوماً مزایای بیشتری به همراه نداشت.
این نتایج مثبت حتی با در نظر گرفتن عوامل ژنتیکی (مانند ژن APOE4 که عامل خطر آلزایمر است) و سبک زندگی افراد نیز همچنان صادق بود.
محققان معتقدند کافئین و سایر ترکیبات موجود در قهوه و چای (مانند پلیفنولها) ممکن است از طریق کاهش التهاب عصبی، کاهش استرس اکسیداتیو و بهبود حساسیت به انسولین از مغز محافظت کنند.
در مجموع، این مطالعه نتیجه میگیرد که مصرف مداوم و متوسط قهوه کافئیندار و چای در طولانیمدت میتواند به حفظ سلامت مغز و کاهش خطر ابتلا به دمانس کمک کند [۱۶، ۵۳].